Droga na drugą stronę (2011), 5/6

Animacja. Historia Claudiu Crulika – młodego człowieka niesłusznie oskarżonego o kradzież, który przez kilka miesięcy głodował w areszcie śledczym w Krakowie. Zmarł w 2008 roku.

Film jest mocny siłą historii, którą przedstawia i sposobem w jaki ją opisuje. Parafrazując, jest trochę jak jazda autobusem (tak opisał swoje życie bohater) - na każdym przystanku kolejna cegiełka, przyłożona do bezsensownej śmierci.
Bezduszna zgodność z literą prawa, nomen omen nie z duchem – jest porażająca. Bezduszność i ignorancja ludzi biorących w tym wszystkim udział zwala z nóg. Wyrok sądu nakazujący natychmiastowe dożywianie, które nie jest natychmiast zastosowane, bo wyrok – zgodnie z polskim prawem - musi się uprawomocnić (!), a jak już jest zastosowane, to lekarze sondą zamiast do żołądka w pierwszej kolejności trafiają w płuco, oczywiście je przekłuwając. Prokurator, zgodnie z polski prawem, dobiera dowody wedle własnego uznania i nie bierze pod uwagę dokumentów świadczących, że oskarżony w momencie popełnienia kradzieży był w innym miejscu. Asesor prokuratorski, który nie wiedział, że w autokarze jest pilot wycieczki, który mógłby potwierdzić wersję podawaną przez oskarżonego, i tak dalej i tak dalej, cegiełka po cegiełce, aż do śmierci, bez opamiętania. Włos się na głowie jeży.

Opowieść jest prowadzona z dystansem, nawet z poczuciem humoru, jest to jednak śmiech przez łzy. Claudiu Crulik – normalny, młody facet (33l.), który miał wielkiego pecha, a później zabrakło już wszystkiego: szczęścia, pomocy i sprawiedliwości. Opis drogi, którą pokonał od urodzenia, przez areszt i głodówkę aż do śmierci jest wzruszający. Małe śmiesznostki w obrazach, narracji i skojarzeniach powodują, że w ogóle można to wszystko jakoś przyjąć do wiadomości – bo nie jest to łatwe. „Drogę na drugą stronę” ogląda się z zapartym tchem i niedowierzaniem, że takie historie są możliwe w cywilizowanym kraju. Ciężar przesłania wbija w fotel.

Film ma charakter fabularyzowanego dokumentu. W polskiej wersji narratorem jest Maciej Stuhr i robi to znakomicie. Dobra muzyka. Dobra animacja. Dobry montaż.

Jestem ciekawa, co czuje ten pan (krakowski sędzia), który oskarżył Crulika o kradzież, rozpoznał go na zdjęciu i wskazał jako sprawcę. Crulika, który w czasie kradzieży był tysiące kilometrów dalej, na co miał dowody. Sędzia stracił 500 euro, które złodziej wypłacił z jego konta. Czy Crulik umarł w wyniku błędów lekarskich – nie wiem i takiej tezy też nie postawiono jednoznacznie w filmie. Z pewnością umarł, bo był niewinny i postawiony w skrajnej sytuacji znalazł tylko jedno rozwiązanie - głodówka. Rosyjska ruletka. Jeśli prokurator nie dopuszcza dowodów świadczących na korzyść oskarżonego, a obrońca z urzędu nie potrafi tego wyegzekwować i jedynym ruchem jaki polski wymiar sprawiedliwości potrafi wykonać jest decyzja o przedłużeniu aresztu – przyczyna wydaje się oczywista.

Film można było zobaczyć w ramach konkursu ANIMATOR 2012, po projekcji rozległy się brawa. Zdecydowanie należy zobaczyć ten film, nie tylko ku przestrodze. Przypomina w wyrazie i klimacie „Symetrię” – choć oczywiście historie są różne.

Epilog:
Śledztwo zakończono z powodu śmierci oskarżonego(!). Proces przeciwko lekarzom nadal trwa w I instancji.

22.07.2012r: film mozna zobaczyć online w polskiej wersji na www.vod.onet.pl

Ściąga
Anca Damian: 2011- „Droga na drugą stronę”, 2008- „Krzyżowe spotkania”, 2006- „Ja z sobą samym” , 1999- „Tyle spokoju wokoło”(wespół z Laurentiu Damianem), 1996- „Eminescu, w jednym słowie znój”(wespół z Laurentiu Damianem)

Piotr Dziubek: 2011- „Droga na drugą stronę”, 2010-2009 „Tancerze” (serial TV), 2010- „Tysiąc złych uczynków” (serial TV), 2006- „Trzeci wiek”, 004- „Dusza kresowa” (serial TV)

Maciej Stuhr: 2011- „Droga na drugą stronę”, 2010- „Mistyfikacja”, 2008- „33 sceny z życia”, 2004- „Wesele”, 2000- „Chłopaki nie płaczą”

Andrzej Olejnik: 2011- Droga na drugą stronę”, 2011-2004- „Pierwsza miłość” (serial TV), 2007- „Tajemnica twierdzy szyfrów” (serial TV), 2002- „Arche. Czyste zło”

Nagrody i festiwale:
64. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Locarno- Specjalne Wyróżnienie Międzynarodowej Federacji Klubów Filmowych;
27. Międzynarodowy Warszawski Festiwal Filmowy- Specjalne Wyróżnienie Jury Konkursu Międzynarodowego, Specjalne Wyróżnienie Jury Ekumenicznego;
21. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cottbus- Specjalne Wyróżnienie Jury Konkursu Międzynarodowego, Nagroda Jury Ekumenicznego;
15. Festiwal Filmów Dokumentalnych w Jihlavie- Nagroda East Silver Eye dla Najlepszego Filmu Średniometrażowego;
9. Festiwal Filmów Dokumentalnych w Kopenhadze- Nagroda Amnesty Award dla najlepszego filmu poruszającego tematykę praw człowieka
Ilustracja-źródło: www.droganadrugastrone.pl